نويات" لكن اگر قبل از الف ياء باشد ، مانند" حياة" در جمعش" حيوات" گفته ميشود گرچه اصلش ياء ميباشد ، چون اجتماع دو ياء ثقيل است ، واعلال اسم ممدود در اين جمع مانند تثنية است.

(تغيير اسم ثلاثى در اين جمع)

اسم ثلاثى كه وصف نباشد واولش مفتوح ، وعين الفعل ساكن وسالم باشد بايد حرف دوم در اين جمع مفتوح گردد ، مانند «سجدة ، ظبية ، حسرة ، وعدة ، زفرة» ميگوئى : «سجدات ، ظبيات ، حسرات ، وعدات ، زفرات».

واگر اولش مفتوح نباشد با همان شرائط جائز است در عين الفعل ابقاء واتباع وفتحة ، مانند «خطوة ، جملة ، هند ، قطعة ، فقرة ، وصلة ، بنية ، يسرة» در جمع اينها ميگوئى : «خطوات ، جملات ، هندات ، قطعات ، فقرات ، وصلات ، بنبات ، يسرات» ، ودر غير اين دو صورت تغييرى نيست.

(جمع مكسّر)

وآن با تغيير مفرد ساخته ميشود ، وتغيير يا در حركت است با توافق در عدد حروف ، يا در حركت وحروف هردو است ، وتغيير در عدد حروف يا به افزودن بر مفرد است ، يا به كاستن از مفرد ، وجمع مكسّر را چند وزن است :

١ ـ " افعل" اسم ثلاثى مجرّد بر وزن فعل ، وگاهى اسم ثلاثى مزيد كه ماقبل آخرش حرف مدّ باشد جمعش بر اين وزن ميآيد ، مانند" نفس ، ذرع ، فلس ، وجه ، عين ، كفّ ، ذراع ، يمين ، شهاب ، غراب ،