فعل ماضى براى طلب استعمال شود نه خبر ، مانند" لا عذّبك الله : خدا عذابت نكند" ومثال ماضى مثبت براى طلب (" تَبَّتْ يَدا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ :) نابود باد دو دست ابى لهب ونابود باد ابو لهب ـ سورة المسد ـ ١١١ ـ آيه ١" واينگونه طلب را دعاء ميگويند ، لكن بدون اين دو شرط به ندرت استعمال شده است.
(«ما خَلَقْناهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَلكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ :) نيافريديم آسمانها وزمين را مگر به حقّ ولكن بيشترشان نميدانند ـ سورة الدّخان ـ ٤٤ ـ آيه ٣٩» مثال ماضى با ما ، ومضارع با لا.
(«إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا إِناثاً وَإِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطاناً مَرِيداً لَعَنَهُ اللهُ :) نميخوانند از غير او مگر ماده گانى را ونميخوانند جز شيطان سركشى را خداش لعنت كند ـ سورة النّساء ـ ٤ ـ آيه ١١٧» مثال مضارع با ان نافية.
(«وَما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَما يَشْعُرُونَ :) ومنافقان نمى فريبند مگر خودشان را ونمى فهمند ـ سورة البقرة ـ ٢ ـ آيه ٩» مثال ما با مضارع.
(" وَلَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنا إِلَّا الْحُسْنى وَاللهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ :) ومنافقان سوگند ياد ميكنند كه ارادة نكرديم مگر نيكى وخدا گواهى دهد كه انان دروغگويانند ـ سورة التّوبة ـ ٩ ـ آيه ١٠٧ مثال ان با ماضى.
امّا «لم ولمّا» بر سر مضارع ميآيد وسه عمل ميكند : مثبت را منفىّ ميكند ، ومضارع را از جهت زمان ماضى مينمايد ، وحذفى
![علوم العربيّة [ ج ١ ] علوم العربيّة](/_next/image?url=https%3A%2F%2Flib.rafed.net%2FBooks%2F2709_uloom-alarabiya-01%2Fimages%2Fcover.jpg&w=640&q=75)
