وکویند در مجلس او بیش از سه هزار دوات میبود یعنی بیش از سه هزار نفر با دواتها برای نوشتن مجالس درس او حاضر می شده اند و هر گاه باوی گفتندی: فلان حدیث در صحیحین است - يعني صحيح بخارى و صحیح مسلم - وی گفتی آری در مکسورین (۱) چنین روایت شده، و نیز گفتی: بخدا سوگند که اگر مردم انصاف دادندی جزاندکی از احادیث در آن دو کتاب سالم نماندی .

ابن أبي طي مذکور گوید هیچ حدیثی از احادیث از اونیر سید ندی إلا آنکه صحیح آنرا از سقیم آن بازشنا ختی و پیوسته گفتی : صد هزار حدیث حفظ درام، و نیز گفتی: اگر مرا اقتدار بود هر آینه پنجاه هزار حدیث که مردم بدان عمل نمایند ولی آنها را اصلی و صحتی نیست بیفکند می .

ذهبی (۲) در تاریخ الاسلام گوید: این کلام کسی است که در دل او نسبت با سلام و مسلمين كينه باشد صاحب ترجمه در تشیع علو داشت و در سال چهار صد و چهل و پنج وفات یافت، انتهى ما أردنا نقله من المحل المشار إليه الذي هو بقلم بعض فضلاء المعاصرين ، وذكرناه بطوله لكثرة ما في مطاويه من الفوائد والتحقيقات ، فتأمل فيه أولاً وآخراً.

٧٧٦٧ - كتاب عماد المحتاج في مناسك الحاج : للشيخ الأجل

(١) بصيغة تتنبه یعنی دو شکسته، بطنز در مقابل صحیحین دو درست .

(۲) تعصب مفرط ذهبی نسبت بشیعه ، و هر چه راجع بشیعه است، معروف است. و هر جا در مؤلفات او ذکری از ایشان بمیان می آید ، غالباً با جمله : لا بارك الله يا الارعا هم الله ونحو ذلك همراه است. و این ملاحظه او در اینجا نیز از جنس همان تعصبات بارد قبیع اوست و سخافت این سخن - یعنی نسبت دادن امامی از ائمه مشهور مسلمین را یکیه نسبت با سلام محض برای آنکه شیعه بوده و به مرویات مخالفین وقعی تسمی نهاده - واضحتر از آنست که متاج برد و ابطالی شد. منه ...