كردم، و در مواقع لزوم به خود نسخه مراجعه ميكردم.
بنظر ميرسد كه غلط اين نسخه بيش از دو نسخه ديگر باشد، و چنانكه از مراجعه به پاورقىها بدست ميآيد، سقط آن بسيار و گاهى به چند سطر بلكه به چند صفحه نيز ميرسد (١) .
در اين نسخه مانند نسخه «ج» علامات و رموز بسيار بكار رفته، «ص» بجاى «صلى اللّه عليه و آله»، «ع» بجاى «عليه السلام»، «تع» بجاى «تعالى»، «الش» بجاى «الشافعى» و مانند اينها.
٣ - نسخه «ج»: نسخهاى است متعلق به كتابخانه دانشگاه تحت شماره ١٣٠٣، بد خط و در بعض موارد ناخوانا، و شماره صفحه يا ورق نيز ندارد، و بنابر نوشته كتابخانه داراى ١١٧ برگ، و هر صفحه داراى ٢٣ سطر است. نويسنده اين نسخه «ابن محمد صادق شريف»، و در تاريخ دو شنبه ١٨ رجب ١٢٣٨ كتابت آنرا به پايان رسانده و در آخر نسخه نوشته است: «قد فرغت من تسويده فى يوم الاثنين فى الثامن عشر من شهر رجب المرجب على يد الاقل (٢) العباد ابن محمد صادق شريف غفر اللّه له و لوالديه بمحمد و آله سنة ١٢٣٨».
اين نسخه داراى اغلاط بسيار، و غالبا دندانههاى حروف دندانهدار، كم يا زياد نوشته شده، حتى گاهى در يك كلمه دو دندانه زياد شده است مثلا كلمه «يتبين» در بعضى جاها با ٦ دندانه نوشته شده است. از اين نسخه يك ورق افتاده، و در آن يك ورق قسمتى از بحث تعبد به خبر واحد، و فصلى متفرع بر عدم حجيت خبر واحد، و قسمتى از بحث مربوط به صفت متحمل و متحمل عنه مندرج است (٣)
نويسنده اين نسخه گذشته از اينكه عناوين ابواب و فصول را به خط قرمز نوشته، غالبا آغاز مطالب را به كشيدن خط قرمزى بالاى آن و يا به قرمز نوشتن اولين كلمه مشخص ساخته است.
٣ - «كارهائى كه اينجانب انجام دادهام»
كارهائى كه اينجانب در مورد چاپ اين كتاب انجام دادهام به قرار زير است:
١ - همين «مقدمه»: در اين مقدمه سه چيز آورده شده است: ترجمه مصنف (سيد مرتضى) خصوصيات نسخى كه مورد استفاده واقع شده، آنچه اينجانب در مورد چاپ كتاب حاضر انجام دادهام.
در مورد اول به كتب متعددى چون «الكامل، ابن الاثير» و «المنتظم، ابن الجوزى» و
__________________
(١) براى نمونه رجوع شود به ص ١٩٢ پاورقى ٢ و ص ٦٠٤ پاورقى ٢، و ص ٦١١ پاورقى ١١، و ص ٦٤٩ پاورقى ١، و ص ٧٠٠ پاورقى ٣ و ٨، و ص ٧٦٠ پاورقى ٢، و ص ٧٧٦ پاورقى ٣، و ص ٧٩٣ پاورقى ٢، و ص ٨٣٤ سطر ١٣، كه در اين نمونه اخير چند صفحه از قلم كاتب افتاده است.
(٢) ظ: اقل.
(٣) رجوع شود به ص ٥٥٢ پاورقى ٥ تا ص ٥٥٩.