فوائت

استدراکات

١ ـ در مقدمه ، صفحة بيست دو ، سطر آخر ، درباره كتاب ذخيره آمده است كه : « بر حسب فحصي كه از طرف اينجانب بعمل آمده نسخه اي از آن در دست نيست »

پس از چاپ جلد اول ، محقق ارجمند آقاي محمد تقي دانش پژوه از وجود نسخه ؛ و تصميم يكي از فضلا بر چاپ آن‌ ، اينجانب را آگاه ساختند.

٢- در صفحة بيست و هشت ، سطر ١٠ از مقدمه در باب تأثير آراء « سيد » در نظرات دانشمندان متأخر ، راجع به كتاب « عدة الاصول » شيخ طوسي رحمة الله آمده كه : « حتي در بعض موارد يك بحث مفصل كه مشتمل بر صفحات عديده است عينا از كتاب « ذريعه »‌ اقتباس ، و خود « شيخ » نيز بدين معني تصريح و اعتراف كرده است » و در پاورقي آمده : « رجوع شود به سر تا سر مبحث قياس از كتاب « عدة الاصول » .

حقيقت اين است كه مرحوم « شيخ » در هيچ جاي عده نامي از كتاب ذريعة « سيد » نبرده ، بلكه در اولين صفحه كتاب از عبارتي استفاده مي شود كه مرحوم « شيخ » ابدا ذريعه را نديده است ، مي فرمايد : « و لم يعهد لأحد من أصحابنا في هذا المعني الا ما ذكره شيخنا أبو عبدالله رحمه الله في المختصر الذي له في أصول الفقه و لم يستقصه و شذ منه أشياء يحتاج إلي استدراكها و تحريرات غير ما حررها و أن